Дарс анҷоми намозро бо саҷдаи саҳв нишон медиҳад: нишасти охир, як салом, ду саҷда ва анҷом.
Чӣ тавр адо мешавад
- 1
Дар нишасти охир ташаҳҳудро то охир — то шаҳодат дар бораи Паёмбар ﷺ хонед. Салавот ва дуоро ҳоло нахонед.
- 2
Танҳо як салом диҳед — ба тарафи рост.
- 3
Бо такбир ба саҷда равед ва тасбеҳи саҷдаро се бор гӯед.
- 4
Бо такбир нишинед, сипас бо такбир ҳамин тавр саҷдаи дуюмро кунед.
- 5
Бо такбир нишаста, ташаҳҳудро аз нав хонед, баъд салавот ва дуо.
- 6
Намозро бо ду салом — ба рост ва ба чап — анҷом диҳед.
Кай лозим аст
- Воҷиб тарк шуд: Фотиҳа хонда нашуд; дар ду ракаати аввали фарз сура хонда нашуд (дар суннат, витр ва нафл — дар ҳар ракаат); нишасти аввал ё ташаҳҳуд фаромӯш шуд; дар витр қунут фаромӯш шуд; такбирҳои ид тарк шуданд.
- Тартиб вайрон шуд ё зиёдатӣ карда шуд: сура пеш аз Фотиҳа хонда шуд, Фотиҳа пай дар пай ду бор хонда шуд, дар як ракаат рукӯи дуюм ё саҷдаи сеюм карда шуд.
- Фарз ё воҷиб таъхир шуд: дар нишасти аввал баъд аз ташаҳҳуд ба хондани салавот сар карданд; ба андозаи се бор тасбеҳ гуфтан хомӯш андеша карданд.
- Имом дар намози оҳиста баланд ё дар намози баланд оҳиста хонд.
Кай лозим нест ё ёрӣ намедиҳад
- Суннат тарк шуд — сано, такбирҳои гузариш, тасбеҳҳои рукӯъ ва саҷда, «Омин». Намоз бе саҷдаи саҳв ҳам дуруст аст.
- Воҷиб қасдан тарк шуд. Саҷдаи саҳв онро ҷуброн намекунад: намозро аз нав хондан лозим аст.
- Фарз — рукӯъ, саҷда ё нишасти охир — тарк шуда, дар худи ҳамон намоз ҷуброн нашавад, намоз ботил аст ва онро аз нав мехонанд.
Ҳолатҳои маъмул
- 1
Баъд аз ракаати дуюм нишастанро фаромӯш кардед
Агар ба бархостан сар карда, вале ба нишастан наздиктар бошед — баргашта нишинед, саҷдаи саҳв лозим нест. Агар рост истода бошед — барнагардед: намозро идома дода, дар охир саҷдаи саҳв кунед.
- 2
Ба ҷои нишасти охир ба ракаати зиёдатӣ бархостед
То саҷдаи ракаати зиёдатӣ карда нашуда, баргашта нишинед, ташаҳҳудро хонед ва саҷдаи саҳв кунед. Агар саҷда карда шуда бошад, фарз нафл гардид: боз як ракаат илова кунед ва фарзро аз нав хонед.
- 3
Дар нишасти охир нишаста, ба ракаати зиёдатӣ бархостед
То саҷда карда нашуда баргардед ва саҷдаи саҳв кунед. Агар саҷда карда шуда бошад, боз як ракаат илова кунед: фарз дуруст аст, ду ракаати зиёдатӣ нафл мешаванд, дар охир — саҷдаи саҳв.
- 4
Саҷдаро фаромӯш кардед
Агар дар худи ҳамон намоз ба ёд оред, саҷдаи тарккардаро дарҳол кунед, сипас боз нишасти охир ва дар охир — саҷдаи саҳв.
- 5
Шубҳа дар шумораи ракаатҳо
Агар чунин шубҳа бори аввал бошад, намозро аз нав сар кунед. Агар зуд-зуд рух диҳад — мувофиқи он чи дурусттар менамояд амал кунед. Агар ба ҳеҷ кадом майл надошта бошед — шумораи камтарро ҳисоб кунед, баъд аз ҳар ракаате, ки метавонад охирин бошад, нишинед ва дар охир саҷдаи саҳв кунед.
- 6
Якчанд хато
Ҳатто агар дар як намоз якчанд хато бошад, саҷдаи саҳв як бор адо мешавад — ду саҷда.
- 7
Саҷдаи саҳвро фаромӯш карда, ду салом додед
Агар ҳанӯз сухан нагуфта, аз қибла рӯй нагардонда ва ягон кори намозшиканро накарда бошед — онро дарҳол адо кунед. Вагарна намозро то баромадани вақташ аз нав хондан лозим аст.
Пушти имом
Агар пушти имом намоз хонда, худатон хато кунед, саҷдаи саҳв лозим нест. Агар онро имом кунад, ҳатто агар дертар ҳамроҳ шуда бошед, бо ӯ якҷоя мекунед. Касе ки дер омадааст, бо имом салом намедиҳад: баъд аз саҷдаи саҳв бархоста, ракаатҳои мондаро адо мекунад.
Сарчашмаҳо: «Нур ал-Изоҳ» — фиқҳи ҳанафӣ, боби саҷдаи саҳв · ал-Бухорӣ 401 — шубҳа дар намоз ва ду саҷда баъд аз салом · Абӯдовуд 1038 — «барои ҳар фаромӯшӣ ду саҷда баъд аз салом»