намозқадамма-қадам
Ҳанафий мазҳаби
НАМОЗДА ХАТО ҚИЛСАНГИЗ

Саҳв саждаси — унутиш саждаси.

Намозда унутиб вожиб амал тарк қилинса ёки кечиктирилса, намоз охирида қўшимча икки сажда қилинади. Улар хатони тўлдиради, намозни қайта ўқиш шарт эмас.

Амалиёт

Дарс намознинг саҳв саждаси билан тугашини кўрсатади: охирги ўтириш, битта салом, икки сажда ва якун.

سجود السهو

Қандай қилинади

  1. 1

    Охирги ўтиришда Аттаҳийётни охиригача — Пайғамбар ﷺ ҳақидаги гувоҳликкача ўқинг. Салавот ва дуони ҳозирча ўқиманг.

  2. 2

    Фақат битта салом беринг — ўнг томонга.

  3. 3

    Такбир билан саждага бориб, сажда тасбеҳини уч марта айтинг.

  4. 4

    Такбир билан ўтириб, сўнг такбир билан худди шундай иккинчи сажда қилинг.

  5. 5

    Такбир билан ўтириб, Аттаҳийётни қайта ўқинг, ундан кейин салавот ва дуо.

  6. 6

    Намозни икки салом билан тугатинг — ўнгга ва чапга.

Қачон керак

  • Вожиб тарк қилинди: Фотиҳа ўқилмади; фарзнинг дастлабки икки ракатида сура ўқилмади (суннат, витр ва нафлда — исталган ракатда); биринчи ўтириш ёки Аттаҳийёт унутилди; витрда қунут унутилди; ҳайит такбирлари тарк қилинди.
  • Тартиб бузилди ёки ортиқча қилинди: сура Фотиҳадан олдин ўқилди, Фотиҳа кетма-кет икки марта ўқилди, бир ракатда иккинчи руку ёки учинчи сажда қилинди.
  • Фарз ёки вожиб кечиктирилди: биринчи ўтиришда Аттаҳийётдан кейин салавот ўқий бошланди; уч марта тасбеҳ айтгудек вақт жим ўйланиб қолинди.
  • Имом махфий ўқиладиган намозда овоз чиқариб, овоз чиқариб ўқиладиганда махфий ўқиди.

Қачон керак эмас ёки ёрдам бермайди

  • Суннат тарк қилинди — сано, ўтишдаги такбирлар, руку ва саждадаги тасбеҳлар, «Омин». Намоз саҳв саждасиз ҳам дуруст.
  • Вожиб қасддан тарк қилинди. Саҳв саждаси уни тўлдирмайди: намозни қайта ўқиш керак.
  • Фарз — руку, сажда ёки охирги ўтириш — тарк қилиниб, шу намознинг ўзида тўлдирилмаса, намоз ботил, уни қайта ўқийдилар.

Кўп учрайдиган ҳолатлар

  1. 1

    Иккинчи ракатдан кейин ўтиришни унутдингиз

    Тура бошлаб, лекин ўтиришга яқинроқ бўлсангиз — қайта ўтиринг, саҳв саждаси керак эмас. Агар туриб бўлган бўлсангиз — қайтманг: намозни давом эттириб, охирида саҳв саждасини қилинг.

  2. 2

    Охирги ўтириш ўрнига ортиқча ракатга турдингиз

    Ортиқча ракатнинг саждаси қилинмасдан қайта ўтириб, Аттаҳийётни ўқиб, саҳв саждасини қилинг. Агар сажда қилиб қўйилган бўлса, фарз нафлга айланди: яна бир ракат қўшиб, фарзни қайта ўқинг.

  3. 3

    Охирги ўтиришда ўтириб, ортиқча ракатга турдингиз

    Сажда қилинмасдан қайтиб, саҳв саждасини қилинг. Агар сажда қилинган бўлса, яна бир ракат қўшинг: фарз дуруст, ортиқча икки ракат нафл бўлади, охирида — саҳв саждаси.

  4. 4

    Саждани унутдингиз

    Шу намознинг ўзида эсингизга тушса, тарк қилинган саждани дарҳол қилинг, сўнг яна охирги ўтириш ва охирида — саҳв саждаси.

  5. 5

    Ракатлар сонида шубҳа

    Бундай шубҳа сизда биринчи марта бўлса, намозни қайтадан бошланг. Тез-тез бўлиб турса — тўғрироқ туюлгани бўйича амал қилинг. Ҳеч бирига мойил бўлмасангиз — камроқ сонни ҳисобланг, охиргиси бўлиши мумкин бўлган ҳар бир ракатдан кейин ўтиринг ва охирида саҳв саждасини қилинг.

  6. 6

    Бир нечта хато

    Бир намозда хато бир нечта бўлса ҳам, саҳв саждаси бир марта қилинади — икки сажда.

  7. 7

    Саҳв саждасини унутиб, икки салом бердингиз

    Агар ҳали гапирмаган, қибладан бурилмаган ва намозни бузадиган ҳеч нарса қилмаган бўлсангиз — уни дарҳол қилинг. Акс ҳолда намозни вақти чиқмасдан қайта ўқиш керак.

Имомга иқтидо қилганда

Имомга иқтидо қилиб турганда ўзингиз хато қилсангиз, саҳв саждаси керак эмас. Уни имом қилса, кечикиб қўшилган бўлсангиз ҳам, у билан бирга қиласиз. Кечиккан киши имом билан бирга салом бермайди: саҳв саждасидан кейин туриб, қолган ракатларни тўлдиради.

Манбалар: «Нур ал-Изоҳ» — ҳанафий фиқҳи, саҳв саждаси боби · ал-Бухорий 401 — намоздаги шубҳа ва саломдан кейинги икки сажда · Абу Довуд 1038 — «ҳар бир унутиш учун саломдан кейин икки сажда»